Search

14 ตุลาคม 2516 กับข้าพเจ้า โดย ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์

14 ตุลาคม 2516 กับข้าพเจ้า

วันที่รัฐบาลทหารของจอมพลถนอม กิตติขจร ใช้กำลังทหารและอาวุธสงครามปราบนิสิตนักศึกษาประชาชนที่เรียกร้องรัฐธรรมนูญและประชาธิปไตยบนถนนราชดำเนินในวันที่ 14 ตุลาคม 2516 นั้น ข้าพเจ้าอายุ 9 ปี

ข้าพเจ้าอยู่ที่ตัวอำเภอจอมพระ อยู่ห่างจากตัวจังหวัดสุรินทร์มาทางเหนือ 26 กิโลเมตร ข้าพเจ้ากำลังเรียนชั้นปอสี่ โรงเรียนบ้านจอมพระ

ฉากที่ติดตาข้าพเจ้า ที่ดูจะสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองของประเทศ ในวัยเยาว์ช่วงนี้ที่จอมพระนี้มี 2 ฉาก

ฉากแรก ในยามหน้าหนาววันหนึ่ง อากาศมันหนาวมาก จนอาม่าลุกไปก่อไฟท่อนไม้ฟืนผิงอุ่นที่ริมถนนหน้าบ้าน บ้านของเราเป็นบ้านห้องแถวอยู่ริมถนนกลางย่านตลาด บนเส้นทางจากสุรินทร์ไป อ.ท่าตูม ไปจังหวัดร้อยเอ็ด มหาสารคาม

(ถนนเส้นนี้เริ่มสร้างเพื่อราดยางเป็นยุทธศาสตร์เชื่อมเหนือใต้ผ่านตอนกลางอีสาน จากสกลนคร ลงมากาฬสินธุ์ มหาสารคาม ร้อยเอ็ด สุรินทร์ เมื่อปีข้าพเจ้าเกิด ปี 2507)

เช้าวันนั้น ข้าพเจ้าก็ลุกไปผิงไฟด้วย และที่อร่อยในยามเช้าคือ อาม่าซื้อมันไว้เผากินด้วย

ในช่วงที่ยังไม่สว่าง ก็มีขบวนรถทหารจำนวนมากวิ่งตามๆ กันมา แล้วก็จอดริมถนน มีทหารสักสองคนก็เดินมานั่งผิงไฟกับเรา มีปืนด้ามยาวใหญ่ด้วย

ข้าพเจ้าจำได้ว่า ข้าพเจ้าถามทหารว่า จะไปไหน คำตอบของทหารคือ จะไปปราบคอมมิวนิสต์

ข้าพเจ้าถามต่อว่าไปปราบที่ไหน ทหารตอบว่าที่เทือกเขาภูพานแถบกาฬสินธุ์สกลนคร สำหรับข้าพเจ้าแล้ว ก็นึกไม่ออกในขณะนั้นว่าอยู่ที่ไหน รู้แต่ว่า ไกลออกไปมาก

คำถามต่อมา คอมมิวนิสต์เป็นอย่างไร แต่คำตอบนี้ข้าพเจ้าจำไม่ได้ ข้าพเจ้ารู้สึกว่าทหารเท่ห์มาก มีอาวุธปืนด้ามยาวแบบในหนังที่ยิงกันรัวสนั่น… มันสสส… และเขาทำเพื่อชาติ

ฉากที่ 2 ที่จำได้ ก็ฉาก 14 ตุลา ในยามเย็นวันหนึ่ง มีรถสองแถวจอดอยู่ฝั่งตรงข้ามเยื้องบ้านข้าพเจ้าไปสักห้าสิบเมตร บนรถนั้น มีนักเรียนอาชีวะโตๆ ที่เรียนที่สุรินทร์ อยู่บนรถนั่งด้านในเต็มและนั่งเต็มบนหลังคารถ ถือธงโบก และร้องเพลง

นักเรียนหลายคนเป็นผู้นำในการเล่นของเด็กๆ พวกเรา ตั้งแต่ซ่อนหา ไล่จับ โตหน่อยก็เล่นต่อสู้ฟันดาบอย่างหนังจีน และพอคนหนึ่งไปเรียนอาชีวะมา เท่ห์มาก เขาเล่นกีตาร์ ร้องเพลงฝรั่ง ข้าพเจ้าชอบไปดูเขาเล่นที่หน้าบ้านที่อยู่ใกล้ๆ กัน

พวกนักเรียนโตๆ เหล่านี้ที่อยู่บนรถ มีจิตใจฮึกเหิมมาก พวกเขาบอกว่า มีการชุมนุมที่กรุงเทพฯ พวกเขาจะต้องเดินทางไปช่วยนักเรียนนักศึกษาที่กรุงเทพฯ เป็นการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยให้กับประเทศชาติ ไม่เอารัฐบาลทหารอีกต่อไป … พวกเขาทำเพื่อชาติ

เย็นนั้น มีชาวบ้านมายืนมุ่งดูจำนวนมาก รวมทั้งข้าพเจ้าด้วย มีชาวบ้านเอาอาหารการกินมาให้นักเรียนเหล่านี้ไว้กินระหว่างทาง… แล้วรถพวกเขาก็เดินทางมุ่งไปทางตัวจังหวัดสุรินทร์

ถึงตอนบันทึกนี้ ข้าพเจ้ามีคำถามมากมาย ว่าตอนพวกเขาไป นั่งรถสองแถวนี้ไปถึงกรุงเทพฯ เลย หรือว่าไปขึ้นรถไฟที่สุรินทร์ เพราะตอนที่ข้าพเจ้าเข้ากรุงเทพฯครั้งแรกเมื่อจบปอสี่ ข้าพเจ้านั่งรถไฟ… นานมาก

คำถามที่อยู่ในใจอีกข้อคือ เมื่อพวกเขากลับมาแล้ว พวกเขาได้เฉลิมฉลองความสำเร็จ พวกเขาเป็นวีรชนกันแค่ไหน อย่างไร

ข้าพเจ้าดูจะไม่มีความรับรู้เลยต่อทั้งสองฉากนั้นสืบมา

เรื่อง 14 ตุลา16 ก็เหมือนเรื่อง 6 ตุลา 19 นั้นแหละครับ ข้าพเจ้าจะรับทราบอีกครั้งที่มากขึ้น เมื่อข้าพเจ้าเป็นนักศึกษารัฐศาสตร์ สาขาการเมืองการปกครอง ธรรมศาสตร์ ปี 1 สิงห์แดง 33 รหัส 243247 อายุ 17 ปี พ.ศ. 2524

ความรับรู้ที่จะเปลี่ยนภูมิทัศน์ทางสังคมเศรษฐกิจการเมืองของข้าพเจ้าทีละนิดๆ

พูดแบบอาจารย์ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ ที่เพิ่งกลับมาจากอเมริกา และสอนวิชา peace and non-violence คือ เปลี่ยน พาราไดม์  คำนี้มันเท่ห์มากจริงๆ

Related posts